Naar een volgend niveau in (proces)veiligheid?
De VNCI concludeert, op basis van een onderzoek uit 2009, dat de persoonlijke veiligheid in de chemie in de loop van de jaren aanzienlijk is verbeterd; de meeste fabrieken hebben steeds minder Loss Time Incidents. En als er dan een LTI is, dan gaat het vaak ook om minder ernstige ongevallen die vooral te maken hebben met struikelen, uitglijden en verstappen. Mogen wij hieruit concluderen dat het goed gaat met de veiligheid en dat wij op onze lauweren mogen rusten?
Wachtboek en Incident Management koppelen
Om de hiernaast beschreven proactieve werkwijze te ondersteunen, zijn binnen onze HSE software suite Unite het wachtboeksysteem (ShiftCliq) en het incident management systeem (IncidentCliq) gekoppeld. Op die manier kunnen operators in het wachtboek een eerste eenvoudige melding maken van bijna-incidenten, echte incidenten, observaties en ongewenste situaties op HSE- en procesgebied. Die eerste melding wordt vervolgens overgenomen in IncidentCliq om verder aangevuld, geanalyseerd en opgevolgd te worden. De melder van het incident krijgt feedback en iedereen kan de status van de afhandeling van de melding zien.
Het is ook mogelijk om periodieke rondes te plannen om het gedrag van mensen of de technische staat van de installatie te beoordelen. Alle ongewenste HSE-zaken worden op die manier vastgelegd, opgevolgd en aan iedereen kenbaar gemaakt om voortdurend van bijna-incidenten te leren.
Uiteindelijk is het de bedoeling dat alle problemen en verbetermogelijkheden altijd worden opgevolgd; wij doen dat middels aanpassingen van de werkwijze van operators en onderhoudstechnici en middels aansluitingen tussen het Unite wachtboeksysteem, onderhoudsbeheersystemen, de MoC-module in Unite, ons systeem voor Tijdelijke Instructies en de centrale actielijst. Deze ‘close the loop aanpak’ betekent een voortdurend en soepel lopend verbeterproces.
In de industrie weten wij dat het zo niet werkt en dat ongevallen toch nog voor kunnen komen; en niet alleen op het gebied van persoonlijke veiligheid maar vooral op het gebied van procesveiligheid. Want daar liggen ernstige incidenten op de loer zoals recentelijk bij BP in Texas City en de kerncentrales in Fukushima te zien was. De vraag is dan ook wat een volgende stap is om dat soort ernstige ongevallen te voorkomen?
Eén manier is het registreren van bijna-incidenten en onveilige situaties of handelingen. Bij menig fabriek behoort dit tot de standaard procedure maar het blijkt in de praktijk lastig om ervoor te zorgen dat:
- iedereen bijna-incidenten en onveilige situaties/handelingen blijft melden,
- de meldingen regelmatig worden geanalyseerd en in haalbare acties worden vertaald,
- de acties daadwerkelijk worden opgevolgd.
Dit werkt alleen als iedereen voortdurend zijn ‘ogen’ open houdt voor alles wat niet helemaal goed gaat en dat ook vastlegt; in de praktijk betekent dat, dat men allerlei zaken moet organiseren om mensen bewust te laten kijken naar risico’s en dat het makkelijker en aantrekkelijker moet worden om bijna-incidenten en ongewenste situaties of handelingen vast te leggen en op te volgen.
Een mogelijkheid om het makkelijker te maken is de informatie van het wachtboek beter in te zetten. Operators zijn al gewend het wachtboek te gebruiken om allerlei observaties vast te leggen; als de observaties in het wachtboek direct geschikt zijn voor de registratie van bijna-incidenten en onveilige acties/handelingen, dan kost het operators minder inspanning om te melden en zullen ze dat makkelijker doen. Daartoe is het wel handig te zorgen dat operators de juiste gegevens in het wachtboek invullen zodat deze geschikt zijn voor de ‘systemen’ voor de registratie en opvolging van incidenten. Een dergelijke ‘integratie’ tussen het wachtboek en incidentbeheersystemen biedt dan ook mogelijkheden om makkelijker gegevens over de omstandigheden tijdens het bijna-incident of de ongewenste situatie in het wachtboek te vinden.
Als de integratie daarnaast helpt om de melder van het bijna-incident automatisch feedback te geven en (ook anderen) inzicht te geven in de status van bijna-incidenten en onveilige situaties en de opvolgacties, dan wordt het ook aantrekkelijker om bijna-incidenten en ongewenste situaties en acties vast te leggen.
Deze methode draagt niet alleen bij aan het verhogen van de arbeidsveiligheid maar kan ook worden toegepast op de procesveiligheid. Ook daar is het belangrijk om voortdurend de bijna-incidenten en ongewenste situaties/acties op procesgebied op te merken, uit te werken en op te volgen.
Operators kunnen in hun dienst ‘near-misses’ rondom productie (bv. verkeerde klep geopend) vastleggen of periodieke observatierondes inplannen om ongewenste proces-situaties te spotten.
Ook hier is er een mogelijkheid om de vastlegging en opvolging makkelijker te maken als deze gegevens ‘automatisch’ uit het wachtboek worden gehaald en vertaald in een productie-near-miss of ongewenste situatie/actie.
Door koppeling van wachtboek en incident management is zonder al te veel extra inspanningen een volgend niveau in arbeidsveiligheid maar vooral ook de procesveiligheid bereikbaar.





DE
EN
NL